หัวใจสำคัญของการขับเคลื่อน RG คือ การส่งเสริมหลักคิดที่เรียกว่า “Play Responsible” หรือ “การเสี่ยงโชคอย่างมีสติ” โดยมีหลักสำคัญ คือ

• ซื้อสลากฯอย่างพอดี ไม่เกินตัว
• อย่าซื้อเพื่อแก้มือ
• เล่น(หวย)เพื่อความบันเทิงสนุกสนาน
• ไม่กู้ยืมเงินผู้อื่นมาเสี่ยงโชค
• ไม่คาดหวังว่าการซื้อสลากคือทางออกในการแก้ปัญหาทางการเงิน
• รู้จักหยุดทันทีเมื่อใช้เงินครบตามงบประมาณที่ตั้งไว้

นี่คือสาระสำคัญของการประกาศขับเคลื่อน RG - การเสี่ยงโชคอย่างมีสติ ของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล   เพื่อประกาศเจตนารมณ์ความรับผิดชอบของตนเองต่อประชาชนผู้อุดหนุนกิจการสลากของรัฐบาล

สิ่งที่น่าตั้งข้อสังเกตคือ แนวทางของ RG ที่ข้อเขียนนี้กล่าวอ้าง ไม่พบรูปธรรมความรับผิดชอบใด ๆ เลยของสำนักงานฯ ทั้งหมดทั้งมวลล้วนโยนความรับผิดชอบมาที่ประชาชนผู้ซื้อสลาก 100% อย่างไม่มีทอน

สิ่งที่ประชาชนคนเล่นหวยต้องเข้าใจเป็นประการแรก คือ แนวคิด “Responsible Gaming” มีต้นทางมาจากฝั่งผู้ประกอบธุรกิจ เป็นวาทกรรมที่ถูกผลิตขึ้นมาให้ดูเสมือนว่าธุรกิจมีความห่วงใยสังคม จึงสนับสนุนให้ผู้บริโภคพนันอย่างรับผิดชอบ    แนวคิดนี้ไม่ต่างจากธุรกิจอบายมุขอื่น ๆ ที่พยายามใช้มุขนี้ เช่น การส่งเสริมการดื่มสุราอย่างรับผิดชอบของธุรกิจสุรา ที่พยายามบอกให้ผู้ดื่มรู้จักวางแผน ควบคุมปริมาณการดื่มโดยรู้ขีดจำกัดของตัวเอง เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบเชิงลบต่อสุขภาพ ความปลอดภัยของตนเองและผู้อื่น

จริงอยู่ว่า ผู้บริโภคสินค้าที่มีความเสี่ยงต่อการมึนเมา ไร้สติ และอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อผู้อื่น ต้องถูกเรียกร้องความรับผิดชอบ     แต่ประเด็นที่มากกว่านั้นคือ ความรับผิดชอบดังกล่าวควรเป็นของฝั่งผู้บริโภคที่เป็นปัจเจกชนคนเล็กคนน้อยเพียงฝ่ายเดียวเท่านั้นหรือ?   แล้วความรับผิดชอบของฝั่งธุรกิจควรมีมากน้อยเพียงไร? โดยเฉพาะธุรกิจที่เป็นรัฐวิสาหกิจอย่างสำนักงานสลากฯ ที่มีความเป็นรัฐครอบอยู่เหนือความเป็นธุรกิจอีกชั้นหนึ่ง จึงพึงมีความรับผิดชอบ 2 ต่อเพราะมี 2 สถานะ คือ สถานะผู้ประกอบการ และสถานะความเป็นรัฐ

เมื่อผู้ซื้อสลากถูกเรียกร้องความรับผิดชอบ สำนักงานสลากฯ (รวมถึงรัฐบาล) ก็ต้องถูกเรียกร้องความรับผิดชอบด้วย

• จะให้ประชาชนไม่ซื้อสลากเกินตัวได้อย่างไร ในเมื่อยังมีนโยบายเพิ่มจำนวนสลากอยู่เรื่อย ๆ จนสลากจะท่วมเมืองอยู่รอมร่อ งวดหนึ่งมากกว่า 100 ล้านใบ 
• จะให้ประชาชนเล่นหวยแค่เพื่อความบันเทิงได้อย่างไร ในเมื่อรัฐบาลยังปล่อยให้การออกข่าวคนถูกหวยกลายเป็นดราม่าประจำทุกวันที่ 1 และ 16 และปล่อยให้เกิดธุรกิจแพลตฟอร์มขายสลากทางออนไลน์ ทำกิจกรรมส่งเสริมการขายกันอย่างหวือหวาและโครมคราม
• จะให้ประชาชนหยุดซื้อสลากทันทีเมื่อใช้เงินครบตามงบประมาณที่ตั้งไว้ได้อย่างไร ในเมื่อไปที่ไหน เช่น กินข้าว-ฟังพระสวด-เดินไปตลาด-หรือแม้กระทั่งนั่งอยู่หน้าบ้าน ก็มีคนขายสลากมายื่นขายต่อหน้า
• จะให้ประชาชนซื้อสลากด้วยความเข้าใจและรู้จริงอย่างไร ในเมื่อรัฐบาลและสำนักงานฯไม่ได้ให้ความสำคัญกับการรณรงค์ส่งเสริมความรู้ให้ลงลึกไปถึงกลุ่มผู้ซื้อสลากฯและหวยที่รากหญ้า
• จะให้ประชาชนซื้อสลากอย่างไม่หลงเชื่อผิดๆ ได้อย่างไร ในเมื่อสำนักงานฯเองยังพยายามจะบ่ายเบี่ยงไม่ยอมรับว่า “สลากคือการพนัน” เป็นแค่การเสี่ยงโชค
• จะให้ประชาชนลดละเลิกการเล่นหวยได้อย่างไร ในขณะที่ภาครัฐมุ่งเสริมสร้างวัฒนธรรมการเสี่ยงโชคมากกว่าจะมุ่งสร้างวัฒนธรรมการออม
• จะไม่ให้เด็กเยาวชนถูกบ่มเพาะความหวังรวยทางลัดจากพนันได้อย่างไร ในเมื่อไม่บังคับใช้กฎหมายไม่ขายสลากฯให้บุคคลอายุต่ำกว่า 20 ปีอย่างจริงจัง
• จะไม่ให้ประชาชนติดพนันเพิ่มขึ้นได้อย่างไร ในเมื่อสำนักงานสลากฯตัดงบสนับสนุนสายด่วนเลิกพนัน .............. เป็นต้น 

การหวังให้ประชาชนคนเล็กคนน้อยรับผิดชอบตัวเอง ซื้อสลากแต่พอดีอย่างมีสติ ท่ามกลางสลากจำนวนมหาศาลในแต่ละงวด  เย้ายวนให้ซื้อทั้งออนไซต์และออนไลน์ ที่แข่งขันกันทำการตลาดทั้งของรัฐและเอกชน แถมถูกปลุกให้ตาโตด้วยข่าวคนถูกรางวัลที่ 1 ทุกสองสัปดาห์   เมื่อคนมีปัญหาจากการซื้อสลากจนเกินตัวก็ไม่สามารถเข้าถึงบริการให้คำปรึกษาได้อย่างสะดวกเพราะบริการมีไม่เพียงพอ   เด็กเยาวชนก็ถูกหล่อหลอมให้หวังรวยจากหวยไม่ต่างจากผู้ใหญ่ เพราะไม่เคยรณรงค์ส่งเสริมการเรียนรู้เท่าทันพนันอย่างจริงจัง

 เรื่องเหล่านี้ต่างหาก คือสิ่งที่รัฐบาลและสำนักงานสลากฯ ควรสำนึกความรับผิดชอบ
.
โปรดติดตาม ตอนที่ 2

#มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน